Legalloyd Blog - Platformen, zzp’ers of werknemers?

Platformen, zzp’ers of werknemers?

Afgelopen week heeft het Hof in Amsterdam, in hoger beroep geoordeeld dat bezorgers van het platform Deliveroo geen zzp’ers zijn maar werknemers. De uitspraak in hoger beroep heeft behoorlijke gevolgen voor alle bedrijfsplatformen. Wat zijn de gevolgen van deze uitspraak op platforms die op dezelfde wijze werkzaam zijn?

In 2018 besloot Deliveroo dat alle fietskoeriers als zelfstandige ondernemers aan de slag moesten gaan. Vakbond VFN spande in 2018 meerdere rechtszaken aan tegen Deliveroo. De vakbond stelde dat er sprake was van werknemers om zo een dienstverband en betaling volgens een cao af te dwingen voor de bezorgers. Deliveroo is al enige tijd bezig om haar gelijk te halen bij de rechtbank als het gaat om haar werknemers. Deliveroo is een platform waar je (nu nog) als zzp’er kan werken om maaltijden te bezorgen aan klanten. In feite werk je niet voor de horecazaak maar voor Deliveroo als zelfstandige zonder personeel. In de zaak werd de vraag door de rechter gesteld of dit soort platforms de bezorgers als zzp’ers moet behandelen of als werknemers. In januari 2019 kreeg FNV al gelijk van de rechtbank, Deliveroo ging in hoger beroep maar ook nu oordeelt het Hof dat Deliveroo kan aangemerkt worden als werkgever.

Schijnzelfstandige?

Tegenwoordig zijn er veel platforms die de vorm zzp’er gebruiken om bezorgers uit te betalen en te laten werken. UberEats werkt precies op dezelfde wijze als Deliveroo. Ook voor UberEats betekent deze bevestiging van het Hof dat zij nog eens goed achter de oren moeten krabben over de wijze waarop zij de werknemers behandelen. In 2018 ruilde Deliveroo haar werknemers in voor zzp’ers maar dit resulteerde in veel kritiek omdat er sprake zou zijn van een verkapt dienstverband. Vakbond FNV daagde Deliveroo voor de rechter om hier haar gelijk te halen. Zo stelde de FNV dat er géén sprake was van ondernemers maar schijnzelfstandigen. Op 15 januari 2019 oordeelde de rechter al dat de rechtsverhouding tussen Deliveroo en haar bezorgers als arbeidsovereenkomst moest worden gekwalificeerd waarbij de bezorgers niet worden aangemerkt als zelfstandige ondernemers.

De rechter hanteert altijd een maatstaf van drie voorwaarden als het gaat om een arbeidsovereenkomst, namelijk:

  • er wordt gedurende zekere tijd persoonlijk arbeid verricht;
  • tegen betaling van loon; en
  • er moet sprake zijn van een gezagsverhouding tussen de werkgever en werknemer.

Daarnaast houdt de rechter ook rekening met de omstandigheden van het geval. Hiermee wordt bedoeld wat er feitelijk nog meer speelt naast het juridische aspect. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar wat partijen bij het aangaan van de overeenkomst voor ogen stond, maar ook op welke wijze partijen vervolgens de overeenkomst hebben uitgevoerd.

Feitelijke omstandigheden

Uiteindelijk waren de feitelijke omstandigheden doorslaggevend om te oordelen dat er sprake is van werknemers;

  • Het tarief was niet onderhandelbaar en daarnaast is dat bedrag niet veel hoger dan het minimumloon zoals bij zelfstandig ondernemerschap.
  • De zzp’ers van Deliveroo kregen ook een standaardcontract dat volledig door Deliveroo opgesteld was. Bezorgers kunnen ook over de inhoud van de overeenkomst niet onderhandelen met Deliveroo.
  • Deliveroo maakt gebruik van een systeem om het inroosteren van de bezorgers en het bezorgen soepel te laten verlopen. Hier wordt dus eigenlijk gezegd dat de vrijheid van de bezorgers vele malen kleiner is dan dat de overeenkomst aangeeft. 
  • De bezorgers kunnen zelf ook kiezen of ze de bezorging aannemen of niet maar zodra zij de bezorging niet aannemen werkt dit in het nadeel van de bezorger bij het ontvangen van toekomstige opdrachten en het behalen van bonussen. Dit duidt op een werknemersrelatie.
  • Het heeft ook geen zin om je te laten vervangen omdat Deliveroo dan nog steeds zeggenschap heeft over het werk wat duidelijk een gezagsverhouding suggereert. 
  • Er is weinig tot geen ruimte voor het onderhalen over het tarief wat de bezorgers ontvangen voor de werkzaamheden.

Gezagsverhouding

Er dient gekeken te worden naar hoeveel vrijheid je hebt om je werk naar eigen inzicht in te vullen, oordeelt het Hof. Als er weinig vrijheid en ruimte is voor het invullen van het werk resulteert dat vaak in een arbeidsrelatie en is er sprake van een werknemer. Bij Deliveroo wordt hier gedoeld op het uitvoeren van het werk bij het bezorgen op de fiets. De bezorgers van Deliveroo op de fiets krijgen betaald per rit. Volgens het Hof is hier weinig ruimte om te onderhandelen over de betalingen en daardoor weinig vrijheid is. Er dient sprake te zijn van enige vrijheid of flexibiliteit anders neigt de situatie al gauw naar werknemerschap in plaats van werk op zzp-basis.

Gevolgen van deze uitspraak

De gevolgen van de uitspraak van het Hof tegen Deliveroo heeft grote gevolgen voor platforms die op dezelfde wijze te werk gaan als Deliveroo. Je hebt namelijk bepaalde rechten wanneer je een arbeidsovereenkomst hebt met je werkgever, die je niet hebt als zzp’er. Denk hierbij aan het recht op ontslagbescherming, recht op transitievergoeding, recht op doorbetaalde vakantiedagen en een uitkering bij werkloosheid (WW) of arbeidsongeschiktheid (Wet WIA). Ook de regeling bij ziekte is een belangrijk aspect. De werkgever moet de werknemer bij een arbeidsovereenkomst doorbetalen bij ziekte. Naar het oordeel van het Hof betekent dat de bezorgers juridisch gezien altijd al een arbeidsovereenkomst hadden met het platform. Ook heeft de rechter geoordeeld dat Deliveroo onder de werkingssfeer van de cao-beroepsgoederenvervoer valt, met terugwerkende kracht, tijdens de werkzaamheden als ‘’zzp’er’’. Het bezorgen van maaltijden moet worden gekwalificeerd als vervoer van goederen over de weg.

Losse schroeven

Nu de rechter in de Deliveroo zaak heeft besloten dat er inderdaad sprake was bij Deliveroo van een arbeidsrelatie komen de verhoudingen bij andere platforms ook op losse schroeven te staan. Nu verschilt het natuurlijk per businessmodel maar vergelijkbare platforms moeten goed kijken naar de omstandigheden hoe er werk verricht wordt en wat de onderlinge afspraken zijn.

Wat kan Legalloyd voor jou betekenen?

Legalloyd werkt veel samen met platforms en kan op het gebied van contracten en advies jou verder helpen. Wil je weten wat Legalloyd voor jou kan betekenen? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.

Alle regels voor ondernemers weten?

Schrijf je in en wij houden je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.