Legalloyd Blog - Auteursrecht voor werkgevers en opdrachtgevers, hoe werkt dit precies?

Auteursrecht voor werkgevers en opdrachtgevers, hoe werkt dit precies?

Nieuwe ontwerpen, foto’s of ontwikkelde programma’s kunnen voor bedrijven enorm van belang zijn. Het kost alleen tijd en moeite om zulke werken te produceren. Logischerwijs laat je dit als ondernemer meestal door anderen doen: denk aan werknemers of freelancers. Aan deze werken kleeft vaak ook een intellectueel eigendomsrecht. Het meest voorkomende recht is in dit geval het auteursrecht. Aan wie komt het auteursrecht toe als de werken op grond van een overeenkomst worden gemaakt?

Het belang van het intellectuele eigendom

De auteursrechthebbende is degene die bepaalt wat er allemaal met het werk gebeurt. Denk bijvoorbeeld aan het overnemen van teksten, de verspreiding van foto’s of het verspreiden van software. Als ondernemer wil je niet dat jouw werknemers aan de haal kunnen gaan met werken die voor jouw bedrijf bedoeld zijn. Het is als ondernemer dus gewenst als het auteursrecht bij jezelf ligt. Op deze manier heb je zelf de controle en mogelijkheid om toestemming te geven voor verder gebruik van het werk. Soms krijg je het auteursrecht als werkgever automatisch, maar soms ligt dit wat ingewikkelder. 

Werknemers

Voor werken die gemaakt zijn door werknemers komt het auteursrecht in principe toe aan de werkgever (artikel 7 Auteurswet). Dit heet het werkgeversauteursrecht. Hiervoor moet wel aan een aantal voorwaarden zijn voldaan:

1. De werknemer moet in dienst zijn van de werkgever.

Hieronder vallen alleen de gevallen waarin er sprake is van een arbeidsovereenkomst tussen de werkgever en de werknemer. Om te spreken van een dergelijke dienstbetrekking moet er aan de volgende eisen zijn voldaan:

  •  er moet sprake zijn van het verrichten van werk;
  •  er moet loon worden betaald;
  •  er moet een gezagsverhouding bestaan. 

Als iemand in opdracht voor jou een werk maakt, dan is er geen sprake van een dienstbetrekking. Verderop in dit artikel kun je lezen hoe het auteursrecht in gevallen van een overeenkomst van opdracht is geregeld.

2. De arbeid moet bestaan in het vervaardigen van werken.

Als het de taak is van de werknemer om bijvoorbeeld ontwerpen te maken of teksten op te stellen, dan is aan deze voorwaarde voldaan. Het maken van een werk moet dus passen in de functieomschrijving. Maar stel dat iemand op kantoor werkt en voor zichzelf een tekening aan het schetsen is, dan houdt hij zelf zijn auteursrecht op de tekeningen.

3. Zeggenschap van de werkgever.

Het werkgeversauteursrecht is alleen van toepassing, als het gaat om ‘bepaalde werken’. Lees: door de werkgever bepaalde werken. Dit betekent dat de werkgever bepaalt welke werken er worden gemaakt en hier dus zeggenschap over heeft. Er moet dus een zekere mate van invloed van de werkgever zijn.

4. Tenzij iets anders is overeengekomen.

Het staat je als werkgever natuurlijk altijd vrij om in de arbeidsovereenkomst afspraken te maken die afwijken van het bovenstaande. 

Let op: de werkgever geldt ook als maker in geval van een incidentele opdracht aan de werknemer, tot wiens taak het maken van het betreffende werk niet behoort. 

Als aan alle bovenstaande voorwaarden is voldaan en je hebt onderling geen andere afspraken gemaakt, is er sprake van werkgeversauteursrecht.

Werken in opdracht

Het kan natuurlijk ook zo zijn dat je het maken van een werk niet door een werknemer laat doen, maar uitbesteedt aan een externe partij. Je geeft dan een ander de opdracht om een werk te maken. Denk bijvoorbeeld aan het laten ontwerpen van een nieuwe huisstijl of een logo. In dit geval krijg jij als opdrachtgever niet automatisch het auteursrecht. Er is namelijk geen sprake van een gezagsverhouding zoals bij werknemers. Op grond van de gegeven opdracht heb je als opdrachtgever wel het recht om het werk te gebruiken voor het doel ervan, maar niét om het werk verder te gebruiken of verspreiden.

Let dus goed op als je de opdracht geeft voor een werk. Een foto die bedoeld is om alleen hard copy te gebruiken, mag je dus niet zomaar online posten. Hier moet je apart toestemming voor vragen. Je kunt het auteursrecht daarnaast ook aan jou laten overdragen. 

Stagiairs

Een aparte categorie zijn stagiairs. Strikt genomen verrichten stagiairs geen arbeid: hun activiteiten zijn namelijk gericht op het opdoen van ervaring en het verwerven van kennis. Dit betekent dat een werk gemaakt door een stagiair niet in aanmerking komt voor het wekgeversauteursrecht. Wil je toch de rechten krijgen over de werken die jouw stagiair produceert? Neem dan in de stageovereenkomst op dat het intellectueel eigendom (onder andere het auteursrecht) van de stagiair wordt overgedragen aan de werkgever. Je wilt natuurlijk niet het risico lopen dat jouw stagiair zijn werken, gebaseerd op jouw kennis of hulp, meeneemt naar een volgende stageplek. 

De conclusie is dat er in de arbeidsovereenkomst of overeenkomst van opdracht duidelijke afspraken moeten worden gemaakt over auteursrechten. Je hebt liever alles goed vastgelegd, dan twijfel over de vraag aan wie de auteursrechten toekomen. 

Wil je meer weten over het werkgeversauteursrecht of wil je hulp bij het overdragen van een auteursrecht? Neem dan gerust contact met ons op.

Alle regels voor ondernemers weten?

Schrijf je in en wij houden je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.