Legalloyd Blog - Auteursrechten op Youtube – de nieuwe Auteursrechtrichtlijn

Auteursrechten op Youtube – de nieuwe Auteursrechtrichtlijn

Auteursrechten op Youtube – de nieuwe Auteursrechtrichtlijn

Wist je dat er elke dag meer dan 300.000 uur aan video’s wordt geüpload op Youtube? Als je een Youtube kanaal hebt of wilt starten heb je te maken met auteursrechten. Is iemand anders herkenbaar te zien op de content die je uploadt, dan heb je ook nog te maken met het portretrecht. Hier komt bij dat er in april 2019 een nieuwe Auteursrechtrichtlijn is aangenomen, op grond waarvan online platforms zoals Youtube en Facebook verplicht worden om toestemming te vragen voor het publiceren van de (auteursrechtelijk-beschermde) content.

Hoe zit dit precies?

Wat is een auteursrecht?

Nog even terug naar de basis. Een auteursrecht is het exclusieve recht van een maker van een werk (de “maker”) om dit openbaar te maken en te vermenigvuldigen. Door dit recht word je beschermd als je iets creatiefs hebt gemaakt. Het zou natuurlijk oneerlijk zijn als een ander de vruchten plukt van jouw inspanningen.

De maker van het werk mag dus als enige bepalen of hij zijn werk openbaar maakt. Iets is openbaar gemaakt wanneer het toegankelijk wordt voor het publiek. Bijvoorbeeld door het uploaden van een werk op Youtube. Ook kan de maker ervoor kiezen om iemand anders zijn werk te laten gebruiken. Hiervoor kan hij dan een licentie afgeven. In een licentie worden afspraken gemaakt over de voorwaarden voor het gebruik van het werk en vaak wordt ook een vergoeding afgesproken.

Ben jij zelf de maker?

Dan krijg jij in de meeste gevallen automatisch het auteursrecht op de content die je maakt.

Maak jij bijvoorbeeld video’s van opkomende influencers en wil je deze video’s op je Youtube kanaal zetten, dan heb jij zelf de auteursrechten op deze video’s. Je hebt dan nog wel te maken met het portretrecht van de influencer die je filmt. Je kunt de influencer daarom een quitclaim laten ondertekenen. Wil je hier meer over weten? Lees dan deze blog. 

Gebruik je content van een andere maker of wil je iemand jouw content laten gebruiken?

In dit geval heb je dus een licentieovereenkomst nodig. Met die licentie krijg je toestemming om andermans content te gebruiken. Als je geen licentieovereenkomst hebt is het niet toegestaan om andermans content te gebruiken. Zelfs een klein stukje video of muziek kan al problemen opleveren.

De nieuwe Auteursrechtrichtlijn

In april 2019 is de nieuwe Auteursrechtrichtlijn aangenomen. De nieuwe Auteursrechtrichtlijn maakt deel uit van de digital single market-strategie van de Europese Unie, met als doel om de digitale groei in Europa te stimuleren. De richtlijn probeert het inkomstenverschil te verkleinen: het verschil tussen de vergoeding voor auteursrechthebbenden en de winsten gemaakt door online diensten (zoals YouTube en Facebook) bij het toegankelijk maken van hun werken. Eén van de opvallende manieren om dit te bereiken is vastgelegd in artikel 17 van de Auteursrechtrichtlijn.

Artikel 17: de uploadfilter

De nieuwe richtlijn is dus bedoeld om makers, zoals artiesten of filmproducenten, te compenseren. Voorheen werd het werk van gebruikers vaak zonder toestemming geüpload naar online platforms. Pas als het online stond kon de rechthebbende bezwaar maken, maar die was dan al inkomsten misgelopen. 

Kort gezegd heeft artikel 17 nu tot gevolg dat grote internetplatforms zoals Youtube aansprakelijk worden voor auteursrechtelijk beschermde video’s, foto’s en muziek. Het wordt nu verplicht voor dergelijke online platforms,  dat zij toestemming verkrijgen voor het publiceren van de (auteursrechtelijk-beschermde) content. Doet een platform zoals Youtube dat niet en wordt content zonder toestemming gepubliceerd, dan is Youtube aansprakelijk voor de inbreuk op de auteursrechten. Om dit te voorkomen is het in theorie mogelijk dat Youtube een licentieovereenkomst sluit met alle denkbare auteurs waarvan content zonder toestemming zal worden geplaatst, maar dat is in de praktijk natuurlijk niet te realiseren. Hoewel artikel 17 niets zegt over het gebruiken van een "uploadfilter", is dat voor partijen zoals Youtube wel de meest waarschijnlijke oplossing. Als een gebruiker content uploadt, kan de content dan vervolgens automatisch worden "gefilterd" om te controleren of het gaat om ‘beschermde werken’. Dit voorkomt dan aansprakelijkheid.

Samenvattend:

Wanneer Youtube géén toestemming heeft gekregen is zij aansprakelijk, tenzij ze kan aantonen dat:

  1. ze alles heeft geprobeerd om toestemming te krijgen;
  2. ze er alles aan heeft gedaan om ervoor te zorgen dat werken waarvan auteursrechthebbenden dat hebben gemeld, niet beschikbaar zijn via de dienst (uploadfiler); en
  3. ze na ontvangst van een melding, direct de toegang tot de auteursrechtelijk beschermde content heeft geblokkeerd, het werk heeft verwijderd én heeft voorkomen dat toekomstige uploads van dit werk mogelijk zijn (notice-and-staydown).

Of Youtube aan bovenstaande eisen heeft voldaan, wordt beoordeeld aan de hand van een aantal criteria:

  • het publiek, de omvang van de dienst, de soort dienst, het soort auteursrechtelijk beschermde content; en
  • beschikbaarheid van passende en geschikte middelen en de kosten daarvan voor Youtube.

Let op: de richtlijn biedt specifieke bescherming voor startende platforms. Platforms jonger dan 3 jaar met een jaaromzet van minder dan EUR 10 miljoen en gemiddeld minder dan EUR 5 miljoen unieke bezoekers per maand, krijgen veel minder verplichtingen opgelegd dan de grote, gevestigde platforms zoals Youtube en Facebook.

Vragen?

Heb je nog vragen over auteursrecht, de nieuwe Auteursrechtrichtlijn of het plaatsen van beschermd materiaal op Youtube? Neem dan contact met ons op.

Alle regels voor ondernemers weten?

Schrijf je in en wij houden je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.