Corona en de gang naar de rechter: wat zijn op dit moment de mogelijkheden?



Het coronavirus zorgt voor rumoerige tijden en leidt bij veel bedrijven tot onzekerheden. Zo kunnen veel bedrijven als gevolg van de corona-crisis niet meer aan hun verplichtingen voldoen of zijn werkgevers bijvoorbeeld genoodzaakt mensen te ontslaan. Ook zullen sommige ondernemingen zich genoodzaakt zien om faillissement aan te vragen. Al dit soort kwesties hebben wij met Legalloyd de afgelopen weken al voorbij zien komen. 
Als men dit soort situaties onderling niet kan regelen en uit de hand dreigen te gaan lopen, staat de gang naar de rechter nog altijd open. Maar hoe actief is de rechter op dit moment en welke juridische stappen kun je in deze corona-tijden precies zetten?

1. Stuur een brief 

Dit is wellicht een open deur, maar ook in tijden van corona ons eerste advies. Wanneer je er onderling écht niet uit komt, raden wij in veel gevallen aan om te beginnen met het sturen van een brief. Denk in dit kader aan een sommatiebrief in het geval een andere partij zijn/haar verplichtingen niet nakomt. Van belang is dat je hierin een redelijke termijn opneemt waarbinnen de andere partij alsnog aan haar verplichtingen kan voldoen. Gezien de corona-crisis en alle gevolgen van dien willen wij een ieder vragen om elkaar ook op dit punt tegemoet te komen. Iedereen heeft immers last van het coronavirus. Blijf dus redelijk naar de ander toe. Zet de nakomingstermijn in deze periode daarom op bijvoorbeeld 30 dagen ipv de gebruikelijke 14 dagen. 

Hetzelfde geldt voor arbeidsrechtelijke discussies. Beweeg de andere partij er middels een (aangetekende) brief toe om bepaalde acties te ondernemen of uitsluitsel te geven over bepaalde situaties, maar zet ook hierin een  langere "corona-vriendelijke" termijn. 

2. Gerechtelijke procedures

Als het sturen van een brief niet heeft geholpen om het conflict op te lossen, is de gang naar de rechter de logische vervolgstap.

Wat moet je weten en welke opties zijn er ten tijde van corona voor het starten van een gerechtelijke procedure?

  1. Rechtbanken en gerechtshoven zijn gesloten
    De rechtbanken, gerechtshoven en bijzondere colleges zijn sinds dinsdag 17 maart 2020 gesloten om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. In principe valt de behandeling van rechtszaken stil. Uitzondering vormen urgente zaken die niet kunnen wachten omdat dat raakt aan de rechten van rechtzoekenden en verdachten, bijvoorbeeld omdat een termijn verloopt waarbinnen de rechter moet oordelen. Zie hier het overzicht van de rechtbank met de urgente zaken: https://www.rechtspraak.nl/Paginas/urgente-zaken.aspx. Daarnaast zijn de voorzieningen voor een telefonische (beeld)verbinding uitgebreid en kunnen vanaf 7 april 2020 meer en ook andere soorten zaken dan de meest urgente op afstand worden behandeld.
  2. Schriftelijke procedures worden (vooralsnog) gewoon in behandeling genomen
    De rechtbank streeft ernaar om nieuwe schriftelijke gerechtelijke procedures zo veel mogelijk door te laten gaan. Dit betekent dat je (vooralsnog)  gewoon een dagvaardingsprocedure of verzoekschriftprocedure kunt starten bij rechtbank. Er vindt dan een gewone schriftelijke rolzitting plaats. Men kan dus wel op de gebruikelijke wijze schriftelijk een conclusie van antwoord/repliek/dupliek, akte of verweerschrift indienen.
  3. Conservatoir beslag
    Ook het indienen van conservatoire beslagrekesten blijft mogelijk. Bij de beoordeling van dergelijke rekesten zal het coronavirus en de daarmee samenhangende (economische) situatie in voorkomend geval in de beoordeling betrokken worden. Het is mogelijk dat de rechtbank in dat kader om nadere motivering vraagt, naast eventuele andere vragen die naar aanleiding van het rekest rijzen. 
  4. Rechtszittingen worden aangehouden
    Zittingen waarbij je in persoon moet verschijnen (comparities/mondelinge behandelingen) worden voor een groot deel (in ieder geval tot 28 april 2020) aangehouden. Partijen ontvangen in dit geval schriftelijk bericht over het vervolg van de zaak en de nieuwe behandeldatum. Er geldt een uitzondering voor urgente zaken waarvoor een zitting niet kan uitblijven. Denk bijvoorbeeld aan faillisementszittingen, snelrechtzittingen, uithuisplaatsingen of bepaalde strafrechtelijke kwesties. In beginsel vinden er geen mondelinge behandelingen plaats met fysieke aanwezigheid van de procespartijen en overige procesdeelnemers, tenzij de rechter anders bepaalt. De urgente zittingen worden, waar mogelijk, via telefonische (beeld)verbindingen gedaan. Maar nu de voorzieningen voor een telefonische (beeld)verbinding zijn uitgebreid, kunnen vanaf 7 april 2020 meer en ook andere soorten zaken dan de meest urgente op afstand worden behandeld. De rechtspraak heeft hiervoor een algemene regeling (pdf, 100,4 KB) opgesteld. Om hoeveel zaken dit feitelijk gaat, is onder meer afhankelijk van de lokale situatie (beschikbare capaciteit per gerecht), maar ook van bijvoorbeeld de IT-infrastructuur bij alle betrokkenen in een rechtszaak. 
    Voorbeelden:
    Naast urgente zaken zullen in het civiele recht de komende tijd zaken worden behandeld als geen overeenstemming kan worden bereikt over schriftelijk afdoen en de rechter oordeelt dat de mondelinge behandeling niet kan worden uitgesteld tot na 28 april 2020. Denk hierbij aan kort gedingen, voorlopige voorzieningen, huurzaken, bezwaar- en beroepschriften in faillissementsbeslissingen.
  5. Kort geding
    In beginsel zal het grootste deel van de kort geding zittingen worden aangehouden, tenzij de rechter bepaalt dat er voldoende spoed is (superspoed). In dat geval bepaalt de voorzieningenrechter een mondelinge behandeling al dan niet via telefonische (beeld)verbinding of wordt partijen gevraagd of zij kunnen instemmen met een schriftelijke procedure. Zie voor de gehele corona procedure in kort geding de tijdelijk afwijkende regeling: https://www.rechtspraak.nl/SiteCollectionDocuments/Tijdelijke-regeling-Kortgeding-handelfamilie-rechtbanken-ivm-Corona.pdf
  6. Insolventiezaken: geen fysieke zitting, maar waar mogelijk schriftelijk of via een telefonische/digitale verbinding
    Ook insolventiezaken kunnen gewoon aanhangig worden gemaakt bij de rechtbank. Insolventiezaken worden aangemerkt als urgente zaken en zullen zonder fysieke zitting zijn, maar waar mogelijk schriftelijk of via een telefonische- of digitale verbinding. Hieronder een kort overzicht van diverse scenario's:
  • Je vraagt je eigen faillissement aan
    Als je je eigen faillissement moet aanvragen, zal de rechtbank je verzoek schriftelijk afdoen en met je bellen als er nog vragen zijn. Klik hier voor het formulier eigen aangifte.
  • Iemand anders vraagt je faillissement aan
    Als iemand anders je faillissement aanvraagt, ontvang je bij de oproepbrief over de behandeling van dat verzoek een formulier dat je per e-mail dient terug te sturen aan de griffie. Op dat formulier vermeld je je contactgegevens en laat je de rechter weten wat je van het verzoek vindt en of je – eventueel – wil bellen met de rechter om je verhaal te kunnen doen.
  • Je vraagt het faillissement van een ander aan
    Als je het faillissement van een ander aanvraagt zal de wederpartij een oproepbrief van de rechtbank ontvangen, waarin wordt gevraagd om contactgegevens en het standpunt over jouw verzoek. Aan de hand van dit formulier zal de behandeling van je verzoek dan schriftelijk of telefonisch plaatsvinden. Als je een advocaat hebt ontvangt deze ook een formulier waarin wordt gevraagd om contactgegevens en eventuele steunvorderingen bij je aanvraag.
  • Verzoek surseance van betaling
    Als je voorlopige surseance van betaling moet aanvragen, zal de rechtbank je verzoek schriftelijk afdoen en met je bellen als er nog vragen zijn.

3. Overige vragen

  1. Worden er uitspraken gedaan?
    Uitspraken blijft de rechtbank doen, waar het kan/moet en met beperkingen. De afgelopen weken hebben rechters in ruim 22 duizend zaken uitspraak gedaan. Dat is een kleine 80 procent van het normale aantal zaken in een week. Het merendeel van de uitspraken vond plaats in kantonzaken: daarvan werd afgelopen week 90 procent van het gebruikelijke aantal zaken afgehandeld. 
    Publiek is niet toegestaan, procespartijen met een beperkte afvaardiging wel en enkel bij belangstelling krijgt een (beperkt) aantal journalisten toegang. De rechtbank onderzoekt de mogelijkheid om uitspraken waar mogelijk te livestreamen. Zo wordt er geëxperimenteerd met het volgen van rechtszaken via Skype. Ook probeert de rechtbank zo veel mogelijk uitspraken te publiceren op www.rechtspraak.nl.
  2. Je bent betrokken bij een rechtszaak, wat kun/moet je doen?
    We raden aan om www.rechtspraak.nl in de gaten te houden. In principe kun je er van uit gaan dat geen enkele zaak meer door (in ieder geval tot 28 april 2020). Op de site wordt zo duidelijk mogelijk gecommuniceerd welke urgente zaken ondanks de sluiting wel doorgang (moeten) vinden. Let op: schriftelijke procedures gaan vooralsnog wél door.
  3. Wanneer zal mijn geplande zitting ongeveer plaatsvinden?
    Als je een zaak hebt waar je in persoon moet verschijnen, is het moeilijk een inschatting te maken wanneer je aan de beurt bent. Het kan langer dan normaal duren omdat alle uitgestelde zittingen van afgelopen tijds straks opnieuw moeten worden ingepland. Vertraging is dus zeker te verwachten. 
  4. Wat als mijn wederpartij geen schriftelijk stuk (bijvoorbeeld geen conclusie van antwoord) indient?
    De rechtbank wijst in dit geval, zoals gewoonlijk, een verstekvonnis. De griffiers zijn (thuis) gewoon aan het werk. 
  5. Als je zeker bent van je vordering, kun je de rechtbank dan ook verzoeken om direct vonnis te wijzen na de schriftelijke ronden, dus zonder zitting?
    Ja dat kan. Je kunt de rechtbank verzoeken het geschil zonder zitting te beslechten en vragen om direct vonnis te wijzen na de schriftelijke rondes. Let op: de wederpartij zal hiermee moeten instemmen. Bovendien verspil je zo je recht om na het schriftelijk stuk van de wederpartij nog gehoord te worden. 
  6. Is de centrale balie nog bereikbaar?
    De centrale balies in alle gerechtsgebouwen zijn gesloten. Voor alle handelingen en werkzaamheden van de centrale balies geldt dat die tot en met 28 april 2020 op andere wijze uitgevoerd gaan worden.

Heb je nog vragen over bovenstaande of ben je op zoek naar gerichter advies met betrekking tot het starten van een eventuele procedure? Schroom dan niet om contact met ons op te nemen.