Legalloyd Blog - Handelsnaam en merk: zoek de verschillen

Handelsnaam en merk: zoek de verschillen

Ik krijg vaak vragen van klanten over handelsnamen, merken en mogelijke inbreuken hierop. Wat mij opvalt is dat men vaak niet precies weet wat het verschil is tussen een handelsnaam en een merk. In dat kader is van belang dat een handelsnaam niet gelijkstaat aan een merk en daardoor ook niet dezelfde juridische bescherming geniet. De handelsnaam is de naam waaronder een onderneming handel drijft. Een merk wordt gebruikt om producten en diensten van een onderneming aan te duiden. Het is een teken om goederen en diensten van een onderneming te onderscheiden van die van een concurrent. 
 

Handelsnaam

Kort samengevat treedt een onderneming naar buiten onder zijn handelsnaam. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van deze naam op de website, visitekaartjes en facturen. Op basis van de wet gelden er drie materiële eisen voordat er officieel sprake is van een handelsnaam:

  • Er is sprake van een onderneming;
  • Die handel drijft
  • Onder een bepaalde naam.

Het is mogelijk om de handelsnaam die je hanteert in te schrijven bij de Kamer van Koophandel (KvK). Het is belangrijk om te beseffen dat de handelsnaam niet automatisch is beschermd na een KvK-inschrijving. Een handelsnaam is namelijk pas wettelijk beschermd als jouw onderneming de naam daadwerkelijk gebruikt in de praktijk. Daarover vertel ik je zo meer. Als je overweegt om een handelsnaam te gaan gebruiken, is het goed om te weten dat je niet zomaar elke handelsnaam kan kiezen. Het is bijvoorbeeld niet toegestaan om de handelsnaam van een andere onderneming (in dezelfde regio) te gebruiken. Daarnaast is het verboden om statements op te nemen in de handelsnaam die niet overeenkomen met de praktijk van jouw onderneming. Als jij de enige werkzame persoon bent binnen jouw bedrijf, dan is het niet toegestaan om de handelsnaam "De Vries & Jansen Schilders" te gebruiken. In het verlengde daarvan is het niet toegestaan om onjuiste informatie op te nemen over jouw bedrijfsvorm: je mag niet de afkorting "B.V." hanteren als je bij de KvK staat ingeschreven als een V.O.F. Het komt voor dat de merknaam gelijk is aan de handelsnaam, dat is in principe toegestaan. Maar in tegenstelling tot een handelsnaam, is het voor een onderneming mogelijk om meerdere merken te voeren. 
 

Hoe bescherm je een handelsnaam? 

Een handelsnaam is pas juridisch beschermd wanneer jouw onderneming de naam daadwerkelijk gebruikt in het economische verkeer. De enkele inschrijving in de KvK wordt niet aangemerkt als 'gebruik', en levert je dus geen juridische bescherming op. Het handelsnaamrecht onstaat namelijk automatisch (van rechtswege) doordat de naam in de praktijk wordt gebruikt. In tegenstelling tot het merken- en octrooirecht, is het gebruiksrecht van een handelsnaam niet exclusief. Dat houdt in dat de juridische bescherming voor een handelsnaam vrij summier is. Met een handelsnaamrecht geniet je immers alleen bescherming binnen (1) het geografisch gebied waar het gros van jouw klanten zich bevindt en (2) voor de branche waarin jouw onderneming actief is.

De bescherming op basis van een handelsnaam is regio-gebonden: je kan slechts optreden tegen het gebruik van jouw handelsnaam in dezelfde regio. De bescherming geldt niet alleen voor namen die exact overeenkomen met jouw handelsnamen, je kan ook optreden tegen een andere handelsnaam wanneer het gebruik daarvan zorgt voor verwarring bij de consument. Dit geldt wederom slechts voor de regio waarin jij opereert. Voorgaande betekent dat bedrijven in een andere regio dezelfde of een vergelijkbare naam mogen voeren. Zo is het bijvoorbeeld goed voor te stellen dat er veel verschillende bedrijven in Nederland zijn die “Loodgieter De Jong” heten, zonder dat er sprake is van inbreuk op een handelsnaamrecht. 
 

Hoe toon je het gebruik van een handelsnaam aan? 

Om in aanmerking te komen voor de juridische bescherming van een handelsnaamrecht, dien je bewijs te leveren voor het daadwerkelijk gebruik van de naam in het handelsverkeer. In tegenstelling tot een merk, hoef je een handelsnaam niet officieel te registreren bij een instantie. Dat maakt het soms knap lastig om te bewijzen dat jouw onderneming een handelsnaam gebruikt. Het scheelt dat je dit bewijs in principe op elke manier mag leveren, er gelden geen harde eisen qua vorm. Het uitgangspunt is dat een rechter kijkt naar het totale plaatje: treedt de onderneming daadwerkelijk naar buiten onder deze naam en waar blijkt dat precies uit? In dit kader kan er bijvoorbeeld worden gekeken naar het briefpapier, facturen en zelfs naar reclame-uitingen van een onderneming. Daarnaast kan het vermelden van een handelsnaam op een bedrijfspand ook een indicator zijn dat een handelsnaam in de praktijk wordt gebruikt. 

 

Merkbescherming

De beschermingsomvang van een merk is ruimer dan die van een handelsnaam. Van belang is dat een merk pas beschermd is nadat het gedeponeerd is. In tegenstelling tot de handelsnaam, geniet je bij een merk geen bescherming door het enkele gebruik daarvan. Als je geïnteresseerd bent in (de bescherming van) merken dan kun je deze blog van ons lezen. 
 

Voordelen merkbescherming

  • Met een merk is de houder beschermd in het hele gebied waarvoor de registratie geldt (bijvoorbeeld de Benelux of de EU);
  • Een bedrijf kan optreden tegen productnamen die overeenkomen of lijken op haar merknaam. Dat is niet mogelijk op basis van een handelsnaam: die beschermt alleen tegen concurrenten met dezelfde bedrijfsnaam.
     

De verschillen op een rijtje

  • Een handelsnaam mag beschrijvend zijn, een merk niet;
  • Een merk moet worden geregistreerd, een handelsnaam is al beschermd indien deze daadwerkelijk wordt gebruikt in de praktijk; 
  • Het handelsnaamrecht ziet slechts op de naam van een onderneming en heeft, in tegenstelliing tot een merkrecht, geen betrekking op logo's. 
  • Het handelsnaamrecht is geografisch beperkt. Meer specifiek kent het handelsnaamrecht een regionale (en dus plaatselijke) bescherming in Nederland. Het merkenrecht geeft daarentegen een Benelux-, Europees- of Internationaal recht.
  • Het handelsnaamrecht is niet van toepassing op producten, het merkenrecht wel. 

Heb je een vraag over handelsnamen of merken? Neem dan contact met ons op, wij helpen je graag verder!

Alle regels voor ondernemers weten?

Schrijf je in en wij houden je op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.